'Gamejournalistiek is ultieme paradox'
David Nieborg, docent Media en Cultuur aan de Universiteit van Amsterdam en gamejournalist, vindt dat de gamejournalistiek verbeterd kan worden. Meer onderzoek, beter de feiten checken en minder het doorgeefluik worden van de PR-afdeling van een uitgever is waar hij voor pleit op de eerste debatavond over de gamejournalistiek. Bovendien schaamt hij zich niet voor zijn beroep, terwijl hij denkt dat anderen dat wel doen.
U zegt dat gamejournalisten zich schamen voor hun beroep, waar baseert u dat op?
'Heel veel mensen beginnen uit een soort liefde voor games. Maar op een gegeven moment gebeurt er iets en gaan mensen je serieus nemen en ik krijg heel sterk het idee dat ze niet weten hoe ze met die verantwoordelijkheid om moeten gaan. Dat gebeurt onbewust allemaal. Dat ze opeens schrikken en denken van: ‘Hey, die mensen nemen ons serieus, maar dat willen we niet, we hebben het maar over computerspelletjes.’ Ik zie dat echt anders. Er zijn veel belangrijkere zaken dan games, absoluut. Maar als je over games schrijft, vind ik dat je dat serieus moet nemen. Zeker als er mensen zijn die naar je luisteren, anders beledig je eigenlijk je lezer of luisteraar. En ik denk dat dit een beetje voorkomt uit een collectief minderwaardigheidscomplex.'
Waar ligt dat aan?
'Ik denk echt dat ze dat zo voelen. "Wij recenseren games en dat is altijd per definitie subjectief en daardoor hoeven wij niet een bepaalde mate van verantwoording af te leggen." Mijn stelling is: dat is niet helemaal waar. Je kan ook reviews, previews of wat dan ook over games schrijven en een bepaalde mate van kritiek en onafhankelijkheid hebben.'
Hoe professioneler je te werk gaat, hoe afhankelijker je wordt om bepaalde artikelen online of in een blad te krijgen.
'Klopt, wetenschappers noemen dat de "ultieme paradox."'
Precies, want er is een bepaalde mate van afhankelijkheid. Er wordt wel gestreefd naar onafhankelijkheid, maar is daar wel ruimte voor in de gamejournalistiek?
'Ja ‘tuurlijk, dat is gewoon een houding. Als ik het kan, dan kan iedereen het toch?'
Hoe pak jij dat aan?
'Nou, door die kritische houding aan te nemen. Het is echt een cultuur, een houding, denk ik.'
Je moet dus eigenlijk een authentieke journalistieke houding aannemen?
'Nou, ja, sommige dingen moet je benoemen. Sommige dingen worden niet benoemd, omdat ze gewoon te lastig zijn; je bent te afhankelijk. Bijvoorbeeld: als je bij een studio op bezoek bent, dan krijg je dingen te horen en te zien waar je eigenlijk over moet schrijven als journalist. Maar ja, dan ga je borrelen met de jongens…'
Je wordt een beetje ingepamperd.
'Ja, je wordt heel erg ingepamperd. Moet je daar over schrijven? Ja, natuurlijk! Je bent journalist.'
Vind je het jammer dat er van die, om het maar een term te geven, luie schrijvers zijn?
'Ja. Op de korte termijn maakt het niet zoveel uit. Het gaat heel goed, zo is het leuk. Games worden steeds populairder. Het wordt een massamedium, steeds meer mensen spelen casual games, bla bla bla. Het gaat heel goed. Op de langere termijn is iedereen er bij gebaat, en daar ben ik heilig van overtuigd als je kijkt naar de ontwikkeling van andere media, dat er een kritische cultuur is. Die op een gegeven moment vragen stelt. Die zegt van: "Is dit de weg waar we naar toe willen? Is dit goed? Zijn dit de games die we willen?"'
Heb je daar voorbeelden van, sites of bladen die het goed doen?
'Ja, ik vind dat Edge voor hardcore gamers echt supergoede stukken schrijft.'
En in Nederland?
'De kranten. Het weinige dat in kranten staat is, vind ik, wel van hoog niveau.'
En wat op internet verschijnt vind je niet aan de voorwaarden voldoen?
'Nou, nu moet ik daar voorzichtig mee zijn. Wat ik lees op internet, zijn er maar weinig sites die mij wat kunnen leren. Dat is deels te begrijpen, want wij in Nederland hebben niet zo veel toegang, maar de mensen die wel toegang hebben, zoals Jan [Meijroos, Game King]…'
Die doen er te weinig mee?
'Ja, vind ik wel. Die doen er veel te weinig mee. Maar net zoals vandaag [donderdag 17 december 2009] die discussie op Bashers. ‘Oh we moeten alleen achtergrondartikelen schrijven’, nee, helemaal niet. ‘Oh we mogen geen persberichten publiceren’, je mag best persberichten doen. Alles kan en alles mag. Als je maar een kritische houding aanneemt. Je kan wel veel nieuws overnemen, maar probeer er een draai aan te geven. Probeer iets met een eigen invalshoek, probeer mij iets te leren.'
Vind je het belangrijk dat er dan een traditionele opbouw gebruikt wordt?
'Nee, vorm maakt mij niet uit.'
Waarom niet?
'Dat is niet aan mij. Het gaat mij puur om de inhoud.'
Wat moet er gebeuren om de gamejournalistiek en zijn schrijvers, redacteurs en journalisten van nu, wakker te schudden?
'Dit soort dingen. Zo’n debat heeft wel een aantal mensen geraakt, daarom zitten wij hier nu ook. Je bent niet de enige geweest die mij heeft laten weten dat het nuttig is. En die zeggen: ‘Ik ga hier iets mee doen’, er zijn dus mensen die dat oppakken. Dat is het enige doel geweest [met de discussieavond]. Uiteindelijk is het heel lastig, want het bestaande systeem werkt voor een heleboel mensen.'
Precies. Want er kwam al gauw de wedervraag; Is het wel nodig om dat te veranderen, ómdat het werkt.
'Ja, nou, ja. Het misverstand ontstond ook tijdens die avond. Dat is dat je alleen maar achtergrondartikelen zou moeten schrijven, zoals op Bashers. Nee, helemaal niet. Helemaal niet.'
Dat is meer een welkome toevoeging.
'Ja, ik ben daar publiek voor. Maar dat zegt helemaal niets, weet je wel.'
Maar je zou eigenlijk het beste van beide werelden moeten pakken, dus: snelle nieuwtjes en de achtergrondartikelen. Dus dat je eigenlijk twee publieksgroepen bij elkaar op één punt laat samenkomen.
'Ja. Ik weet zeker dat die achttienjarige jongens die op sites al die nieuwtjes lezen het niet uitmaakt hoe het nieuws er inhoudelijk uitziet. Ik denk dat zij er bij gebaat zijn, en op langer termijn de industrie er bij gebaat is, als mensen persberichten krijgen en zich afvragen: "Waar gaat dit over?" Bijvoorbeeld: van de week kreeg ik een persbericht binnen van Transformers. Nou, de film vind ik al belabberd en de games zijn gewoon echt slecht. Er is een markt voor, enzovoort. Maar dan komt er een persbericht binnen en dan kan je dat overnemen. Er komt weer een Transformer-game. Nou, wat kan je dan doen? Wat ik zou doen is dat wat context geven. Namelijk: zit hier iemand wel op te wachten? Waarom is dit, waarom weer een Transformers-game? Weet je, er is zoveel informatie en data. Hoeveel zijn er verkocht van het tweede deel? Wat vinden mensen er nou van, wat zijn de cijfers van de vorige delen? En dan komt er toch een derde deel… Echt, Activision, ga wat nuttigs doen met je tijd. Dat zou ik schrijven. Het slechtste wat je kan doen, is dat gewoon doorschuiven. Copy-paste, Activision kondigt dit aan.'
Dat is dat doorgeefluik waar je het over had op de discussieavond.
'Ja. Dat vind ik echt superraar. Ik ga vanmiddag kijken wie dat gedaan heeft. Dan ga ik achter mijn computer zitten lachen om de sneue apen die dat overnemen. Ik bedoel… De belabberde, niet nadenkende figuren die zich er zo makkelijk van afmaken. Want dat is het gewoon: luiigheid.'
Zou je het dan in een nieuwsbericht plaatsen of in een achtergrondartikel?
'Nee, gewoon in een nieuwsbericht.'
Maar dat is dan toch niet meer objectief? Want dan geef je er een eigen invulling aan.
'Wat ik belangrijk vind, is dat je onafhankelijk en kritisch bent. Dat is belangrijker dan objectief, vind ik. Objectief is zo’n lastig en beladen woord in de journalistiek, misschien moet ik het maar nooit meer gebruiken.'
Dus the bottom line is: word of blijf onafhankelijk en kritisch.
'Ja, zo simpel is het.'
Informatie
- Geïnterviewde: David Nieborg
- Leeftijd: 32
- Functie: Onderzoeker, gamejournalist
Reacties(5)
Ik vind David inconsequent. Enerzijds vindt hij Nederlandse kranten kwalitatief hoogwaardig schrijven over games, maar zou hij wel meer subjectieve elementen willen zien in berichtgeving. Zinnen als 'Activision, ga wat nuttigs doen met je tijd', dat zou je nooit in een krant aantreffen, en dat zou ik ook niet hier op DGS willen zien van een redacteur, noch zou ik een site serieus nemen die zoiets zou schrijven.
Het Transformers-voorbeeld zet wel aan het denken in hoeverre we nieuws moeten overnemen en niet. We zouden ook kunnen besluiten om geen aankodigingen te doen van titels die alles tegen zich hebben. Maar dat is gevaarlijk terrein.
Mja dan ben je weer een vorm van censuur aant toepassen en dat kan ook niet de bedoeling zijn. Sommige nieuwsberichten zijn nu eenmaal interessanter dan anderen, so be it.
En of David inconsequent is.. Ik denk dat de stukken in de Nederlandse kranten en (subjectieve) nieuwsberichten juist twee compleet verschillende dingen zijn, die je niet moet vergelijken. Nederlandse kranten zullen over het algemeen geen nieuwsberichten over games plaatsen, maar enkel achtergrondartikelen of reviews. Dan ben je sowieso al niet bezig met de doorgeefluikerij (jaja, we bedenken de woorden waar je bij staat) zoals dat met nieuwsberichten gebeurt. Dus in die zin kunnen de uitspraken van David over de Nederlanse kranten en subjectieve berichtgeving prima samen. Het betreft immers verschillende typen stukken.
Ook kranten doen mee aan doorgeefluikerij (tof woord Beem), en zelfs ingrijpender dan sites vermoed ik. Kranten schrijven voornamelijk over mainstream, de triple A, titels en de best verkopende producten en trappen daarbij veelvuldig open deuren in. Kranten staan bol van Wii Fit, GTA en Modern Warfare artikelen. Ik vermoed omdat het belang ervan ze ook wordt ingefluisterd door de massa en de uitgevers. Ze beslaan ook een veel te klein gebied van de scene om een serieus alternatief voor sites of gamemagazines te zijn.
Ik mis precies dat waar David nu voor teugkrabbelt en zichzelf voor recificeert; de achtergrondartikelen. Dat is een veel helderder streven. Laten we eens iets anders schrijven dan die eeuwige reviews en previews. Laten we wel de verdieping in gaan. Dat is de les die ik hier vooral uit haal. Nieuws, en het achteloos kopieren ervan, dat heb ik mijn favoriete Engelstalige sites ook nooit kwalijk genomen. Zolang iedereen doet aan correcte bronvermelding mag men er lustig op los kopieren. Als je je pen ook maar eens voor iets zinnigs gebruikt.
@ Beem: Een nieuwsbericht gebaseerd op een objectief feit hoeft niet subjectief gepresenteerd te worden door met gedegen onderzoek aan te komen. Met een vast stijlboek en redactiestatuut voorkom je wat jij bedoelt. Context baseren op feiten is waar - wat mijn journalistieke bezigheden betreft - journalistiek op gebaseerd is. In geval van Transformers heeft Nieborg dat al uitgepluisd: 'Hoeveel verkocht het vorige spel?' 200.000 keer tegenover de zeven miljoen verkochte exemplaren van Modern Warfare 2. 'Zit hier dan iemand op te wachten?' is dan een vraag die je jezelf mag stellen als redacteur. 'Waarschijnlijk wel, er is een markt voor, enzovoorts.' Maar als je zo nadenkt, dan kan je net zo goed doorgaan met doorgeefluikerij. Met dat stijlboek en redactiestatuut - waar dus afspraken in worden gemaakt - weet je wie je lezers zijn, wat ze verwachten en wat ze er van zouden kunnen denken (helemaal natuurlijk nooit, onderzoek gebaseerd op algemene en gemiddelde uitkomst) en mag je wat mij betreft, wanneer de doelgroep achttien tot 36 is en veel Modern Warfare speelt, zeggen 'Activision, maak alsjeblieft Modern Warfare 3' of je mag er voor kiezen dit bericht te laten zijn voor wat het is en publiceert het niet. Maar dat laatste blijft een discussie waardig.

Je kunt natuurlijk prima een subjectief nieuwsbericht schrijven over objectieve feitjes. Om maar weer even het Transformers voorbeeld te nemen: Dat er een nieuwe game komt is je objectieve feit. Dat het vast weer ruk wordt en er niemand op zit te wachten is subjectief. Maar dat geeft het bericht wel veel meer smaak. Natuurlijk moet je daarin niet doorslaan en overal dwangmatig een mening in kwijt willen, maar soms kan een mening best relevant zijn of toegevoegde waarde hebben.